Мадæ... Аци дзурдæй хъазардæр æма адгиндæр цъухæй не ´схаудтæй. Зæнхæбæл ниййерæгæй хъазардæр ци ес? Ке бон иссæй уой фудæбæнттæ бафедун? Уонæбæл æнцойнæ кæнуй Дуйней амонд, уонæй рæсугъд æй адæймаги цард. Алли анз дæр мах фæббæрæг кæнæн маддæлти бон. Уогæ, растдæр уотæ уодзæй, ма син алли бон дæр нæ сæрæй ниллæг ку ковæн, сæ фудæбæнттæн син аргъ ку кæнæн.

Маддæлти бæрæгбонмæ мæ ниффинсун фæндуй хъиамæтгун æма рæсугъд уоди хецау кай, еунæг бон дæр æ уоди æнцондзийнадæбæл ка нæ басагъæс кодта, фал царди разуайæн ка фæууодта, уæхæн силгоймагбæл. Йе æй Малити - Цорити Фузæ Омари кизгæ.

     Райгурдæй Фузæ Чиколай гъæуи, Цорити Омар æма Уæджиййи хумæтæг косæг, фал адæмуарзон хæдзари. Фидибæсти Устур тугъд ку райдæдта, уæд æ фидæ рандæй Райгурæн бæстæ ци фуддæр знагæй багъæуай кæнунмæ æма æбæрæги исæфтбæл нимад адтæй берæ æнзтæ тугъди фæсте. Фузæ ба фæллойнæ кæнун райдæдта хуæрз æригон кизгæй. Æ амонд иссердта Малити муггаги. Æ цардæмбал Валоди куста Калинини номбæл колхози. Фузæ ба уæд куста Ленини номбæл колхози. Æнгом бийнонтæ иссæнцæ. Фузæ æрмæст хæдзайронтæн нæ, фал æгас муггагæн дæр æхе бауарзун кодта æ ездон тог æма рæсугъд зæрди фæрци. Сатанайау гъæйтт æма рæдаукъох, æгъдау дæттунмæ цæттæ, хæдзари лæмбунæг. Исæнтæстæй син кизгæ Алетæ æма дууæ фурти – Артур ма Арсен.

      Нифсхаст, лæгигъæдгун силгоймаг йе ´нæхъаурæ усхъитæбæл хаста царди уæзæ. Æд зумæг, æд сæрдæ, бони фæцъцъæхæй ба изæрдалингтæмæ æнæ еу бон фæццохæй раззагдæрти хæццæ хаста æ куст. Гъæууон хæдзаради косгæй ма рæстæгмæ ракосидæ агоригæнæн заводи дæр. Еци уæззау кустити хæццæ ба бийнонти сагъæс, уони гъуд. Куд нæ ин адтайдæ зин, фал уæддæр некæд балæкъун кодта æхе, æ фæлмæн зæрдихатт не сæйивта. Фæстæдæр райдæдта косун сувæллæнтти рæвдауæндонæ «Солнышко»-йи няняй. Еци кусти Фузæ æхе иссердта. Уой хузæн адæймæгутæн косгæ æй сувæллæнтти хæццæ. Алли сувæллони зæрдæмæ дæр хецæн фæндаг иссеридæ, мадау уарзон ин исуидæ æ дессаги уодигъæди фæрци. Æ къохти ка гъомбæл кодта, уонæй æй абони дæр беретæ имисунцæ арфиагæй. Кустахур силгоймаг, æ царди еу бон æнцойнæ ка нæ зудта, æма абони дæр разуайæн ка кæнуй, йе рæвдауæндони фæсте кусти ниллæудтæй Чиколай 1-аг астæуккаг скъолай  æфснайæгæй. Ами дæр ин фиццаг бонæй фæстæмæ адтæй устур кадæ, нимадтонцæ æй косгутæ, æ раст унаффитæн ин аргъ кодтонцæ, надбæл ке фæййаразидæ, етæ.

Кæд имæ уæлдæр ахурдзийнадæ нæ адтæй, хумæтæг косæг адтæй, уæддæр царди ба лæгау курухон зунди хецау. Йе ’мгосгутæ æй нигъгъуди кодтонцæ зæрдхæлар силгоймагæй. Некæд неке зæрдихудти бацудæй, æ бон кæми адтæй, уоми алкæмæн дæр цæттæ адтæй йе нхуси хай бахæссунмæ. Лæкъун цæстæй некæд некæмæ ракастæй, фæлмæн дзурд ирдта алкæмæн дæр. Абони дæр ма арæх æрæфтуйунцæ æ зæрди, ци берæ хуарз адæмти хæццæ евгъудæй æ цард кусти медæгæ.

     Æ разæнгард хъазауатон фæллойнæ ин нимадтонцæ, кæми фæккосидæ, етæ ма ин арæх лæвæрд æрцæуидæ Кади гæгъæдитæ.

      Фузæ æрмæст кадгин силгоймаг нæй, фал ма æй фæлмæн мадæ æма уарзон нана. Æ кæстæртæн сæ райгурцæй абони уæнгæ дæр æй федар мæсуг, æнæбасæтгæ хъаурæ. Æ цардæмбал Валодий хæццæ сæ æривардтонцæ надбæл, царди тонхи сæ рауагътонцæ. Балæвар син кодтонцæ, адæймагмæ  хуæздæр менеугутæ цийес, уони.  Æнцæ хуæрзтог, æгъдаугин, æмбалуарзон, хуарз æмгарæ, сæхе фæллойнæй ка цæруй, уæхæн. Ес син бийнонтæ, кæстæртæ. Æ киндзитæ Чибити Анжела æма Сосранти Анжелæ ин иссæнцæ кизгутти хузæн, æ сиæхс Бичилти Алан - фурти. Æ бæдæлтти бæдæлттæ дæсемæй, удта ма уони бæдæлттæ æхсæземæй æгæрон уарзтæй уарзунцæ сæ фæлмæнцъух нанай. Æ къохти гъар æма æ зæрди рохс син æнæвгъауæй дæттуй Фузæ. Ма имæ æ минкъий хортæ дæр сæ алли гъуддаги хæццæ дæр уайунцæ, æ хæццæ унаффæ кæнунцæ æ зæнæг, кæд сæхуæдæг сæ кари бацудæнцæ, уæддæр. Алке цийнæй дæр си уæлæрвти тæхуй, алке мастæй ба си дууæ хаййи есуй æхемæ. Æ кæстæртæ си æнцæ сæрбæрзонд, сæ сæртæй ин ниллæг ковунцæ. 

      Дессаги силгоймаг æй Фузæ. Берæ рæсугъд æма хуарз, зæрддагон зæгъдтитæ æмбæлуй уой тухæй ниффинсун, фал нæййес уой аккаг дзубандитæ зæнхæбæл дæр. Маддæлти бæрæгбони фæдбæл ин арфæ кæнæн. Берæ æнзти дæргъи ма æ бæдæлтти, æ кæстæрти рæсугъддзийнадæ ингæй цæрæд. Æй сæ разæнгардгæнæг, сæ хъаурæ æма намус. Бæрæгбони хуарзæнхæ дæ уæд, Фузæ! Фулдæр ке уарзис, етæ ба дин лæггадæ кæнун куд фæразонцæ. Дæ нифсæй - нифсгун, дæ хъаурæй - хъаурæгин, дæ зундæй - хайгин.

                                                         Бабочити Э.