Мадӕ – зӕнхон изӕд… Мадӕ – сӕйрагдӕр дзурд нӕ царди
Мади бон – нӕ бӕсти медӕгӕ тӕгкӕ зӕрддагондӕр ӕма рӕсугъддӕр бӕрӕгбӕндтӕй еу, кӕций Уӕрӕсей адӕм бӕрӕг кӕнунцӕ ноябри мӕййи фӕстаг хуцаубони нӕ президенти сӕрмагонд унаффӕрахастмӕ гӕсгӕ 1998 анзи 30 январӕй. Ӕ нисан иссӕй еу – ниййерӕг мади хъиамӕт ӕ бӕдӕлдтӕ исхӕссун ӕма сӕ раст нӕдтӕбӕл ӕривӕруни сӕраппонд исцитгин кӕнун. Ӕма, ӕцӕгӕйдӕр, дуйнейтӕй ардӕмӕ дӕр мадӕ нӕ еугуремӕн дӕр ӕй тӕгкӕ хъазардӕр, уарзондӕр ӕма цитгиндӕр Хуцауи исконд фӕлдесонд. Мадӕ исуогӕй, алли силгоймаг дӕр раргом кӕнуй ӕ уоди берӕ дессаги менеугутӕ – е ʹнӕкӕрон уарзт, ӕ уоди кӕдзосдзийнадӕ ӕма ауодундзийнадӕ, багъӕуаги бӕдоли туххӕй ӕ цард нивондӕн ӕрхаст ӕма ма уӕхӕн ӕнӕкӕрон лӕгигъӕдтӕ.

Фӕндуй мӕ мӕн дӕр ауӕхӕн цитгин бӕрӕгбони мӕ зӕрди арфӕй исесун рӕсугъд арфи дзурдтӕ уӕхӕн силгоймӕгтӕн, кӕцити исхонун ӕнгъезуй ӕрмӕст ӕцӕг хуарз ниййергутӕ нӕ, фал ма ӕхсӕнади медӕгӕ дӕр бийнонти фарнӕ ӕма рӕсугъд ӕгъдау хӕсгутӕ, сӕ зӕрди гъар еудадзуг рӕдауӕй ка дӕдтуй айдагъ хеуӕнттӕн нӕ, фал ма ӕцӕгӕлон адӕмтӕн дӕр. Уонӕн сӕ фарнӕй хайгин фӕцӕнцӕ мӕн, Тауасити Назири бийнонтӕ дӕр, хуӕрзтог, хуӕрзӕгъдау ӕма силгоймаги хуӕздӕр лӕгигъӕдтӕй ӕнхӕст кизгуттӕ мин киндзитӕн ке исхастонцӕ ӕма балӕвар кодтонцӕ, уомӕй. Етӕ ӕнцӕ нӕ райони - Толдзгуни ӕма Советтони гъӕути цӕргутӕ Габети – Хъӕдохти Верӕ Амурхани кизгӕ ӕма Айдарти – Ӕршити Светӕ ____________.
Аци дууӕ силгоймагемӕн сӕ цард дӕр цидӕр ӕмхузон рауадӕй. Ӕмгӕрдтӕ уогӕй, сӕ дууӕ дӕр исгъомбӕл ӕнцӕ берӕсувӕллонгун бийнонти ӕхсӕн, ӕгъдау, кустуарзондзийнадӕ, хестӕр-кӕстӕр лӕдӕрундзийнадӕ бӕрзонд ӕвӕрд кӕми адтӕй. Сӕ нивтӕ дӕр иссирдтонцӕ гъеуӕхӕн кадгин, берӕсувӕллонгун бийнонти хуӕрзтог лӕппоти - Габети Мухарбек Ахмӕти фурт ӕма Айдарти Казбек Харуми фурти (рохсаг уӕд) хӕццӕ. Алке дӕр си хӕдзари ӕрӕййафта кадгин ӕма хуӕрзӕгъдау хецӕудтӕ ӕма ӕфсиндтӕ, Керчелауон Верӕ ӕма Тъурион Даряй (рохсаг уӕнтӕ), теутӕ, лӕги хуӕртӕ, файноститӕ.

Абони еци гъӕути цӕргутӕй алкедӕр зӕгъдзӕнӕй ӕнӕмӕнгӕ, еци дууӕ силгоймаги ци уоди хъаурӕ ӕма рӕсугъддзийнадӕ бавдистонцӕ цард кадгинӕй бацӕрунмӕ. «Хуарз ун ӕнцон некӕд ӕй»,- зӕгъуй нӕхемӕ дигорон ӕмбесонд. Уӕлдай ихӕстӕ ба еунӕг Хуцау ниввардта махмӕ, дигорон силгоймӕгтӕбӕл ӕгъдау раттунмӕ, хестӕрӕн балӕггадӕ кӕнунмӕ, нӕртон Сатанайау ӕфсийни лӕгигъӕдтӕ бавдесунмӕ бафснайуни, хуӕруйнаг искӕнуни, ӕгъдаумӕ гӕсгӕ уӕледарӕс бадаруни, къахбарӕ ӕма цъухбарӕ уни. Ӕма бабӕй еци еугур лӕгигъӕдтӕй дӕр уӕлдай хайгин разиндтӕнцӕ аци дууӕ адӕймаги. Сӕхуӕдтӕ каргун исуогӕй дӕр ма фӕллӕггадӕ кодтонцӕ хӕдзари хестӕртӕн, цитгинӕй син бадардтонцӕ сӕ зӕруа, сӕ рамӕлӕти син фӕккодтонцӕ рӕсугъд ӕгъдӕуттӕ. Хе хуӕртӕ ӕма ӕнсувӕртау бауарзтонцӕ теутӕ ӕма лӕги хуӕрти, ниббастонцӕ син ӕнгом сӕ бӕдӕлдти сӕхе бӕдӕлдти хӕццӕ. Абони дӕр ма, кӕд си хестӕртӕ рагӕй дӕр нӕбал ес, уӕддӕр си алке уод ӕма цӕстӕ дӕр ӕй ӕ уолӕвди бонти сӕ нанатӕ ӕма бабати хӕдзарӕмӕ мондагӕй уайун. Уой туххӕн, ӕма зонунцӕ рӕдау къох, цийной ӕма уарзӕгой Верӕ ӕма Светӕ бабӕй син сӕ уарзт, сӕ зӕрди гъар рӕдауӕй ке ратдзӕнӕнцӕ, ке сӕ исцитгин кӕндзӕнцӕ.
Верӕ ӕма Светӕ нимади ӕнцӕ ӕхсӕнади медӕгӕ дӕр. Верӕ берӕ ӕнзти фӕккуста райони «Общепитти», Лескени гъӕуи «Военный завод «Янтарь» - и филиали, уой фӕсте Толдзгуни гъӕуи Ирӕфи райони хуйӕн фабрикӕн ци хуйгути филиал адтӕй, уоми хуйӕгӕй, фӕстӕдӕр – райони хуӕрзауодӕнгӕнӕн паддзахадон кустуат ГБУ КЦСОН-и. Иссӕй ин фараст фӕдони. Ӕрӕги ба ма Верӕ иссӕй ӕртигкаг фӕлтӕри нана дӕр.
Светӕ, уӕлдӕр ахургонддзийнадӕ райсгӕй, куста райони финансовон хаййади экономистӕй, фӕстӕдӕр – пенсимӕ рацуди уӕнгӕ еудадзуг, дӕсгай ӕнзтӕ фӕккуста, Чиколай гъӕди хӕдзарадӕ «Лесхоз» ке худтан, еци устур хӕдзаради сӕйраг специалист – экономистӕй, пенсий рацуди фӕсте ба ма куста фӕлхасади хе кустуат «Чистюли». Ес уомӕн дӕр 13 фӕдони (Светӕ некӕд хецӕн кӕнуй ӕхе сувӕллӕнтӕй ӕ теуи биццеу Маирбеги ӕртӕ бӕдолей).
Гъеууотӕ, кади хӕццӕ рахастонцӕ сӕ цард нӕ дзӕбӕх, ездон ӕма хуӕрзтог хӕстӕгутӕ дӕсгай ӕнзти дӕргъи. Ӕма, кӕмидӕриддӕр адтайуонцӕ Верӕ дӕр ӕма Светӕ дӕр, адтӕнцӕ адӕмӕн уарзон, нимад ӕма кади агкаг. Сӕ кустити медӕгӕ дӕр син агкаг конд ӕрцӕуидӕ кади нисантӕ ӕма арфитӕ аллихузон бӕрӕгбонти кадӕн.
Раст гъеуӕхӕн лӕгигъӕдтӕ, ӕгъдау ӕма фарнӕ мах бийнонтӕмӕ дӕр ӕрбахастонцӕ Верӕ ӕма Свети кизгудтӕ - Мая ӕма Мӕринӕ. Цидӕр фӕууидтонцӕ хуарздзийнадӕй сӕ фиди хӕдзӕрдти, уонӕй гӕлдзгӕ нӕ, фал ма сӕбӕл кӕнунцӕ ӕфтаугӕ. Ес син тӕгкӕ фӕлмӕндӕр, гъардӕр зӕрдитӕ, хуӕст ӕнцӕ федар нӕ националон рӕсугъд ӕгъдӕудтӕ ӕма фӕткитӕбӕл. Гъомбӕл кӕнунцӕ етӕ дӕр дзӕбӕх, ӕгъдаугин кӕстӕртӕ. Агкаг ӕнцӕ, цӕмӕй син абони – мади бӕрӕгбони уонӕн дӕр сӕ ниййергути ӕмрӕнгъӕ ракӕнӕн зӕрдиуагон арфитӕ.
Уӕ цӕрӕнбонтӕ берӕ уӕ еугуремӕн дӕр, нӕ хъазар ӕма уарзон силгоймӕгтӕ. Уотӕ ма берӕ ӕнзти ӕнӕнез ӕма уӕ кӕстӕртӕй зӕрдӕрохс. Цитгин бӕрӕгбони хуарзӕнхӕ уӕ уӕд!
Чихтисти Р.
Хузистити: Габети Верӕ ӕма Айдарти Светӕ