Мади бӕрӕгбони кадæн
Исцитгин кодтонцӕ фӕнзуйнаг маддӕлти
Арви бунмӕ адӕймагӕн
Мадӕй адгиндӕр нӕййе.
Деденӕгау уарзон мадӕ
Исрӕсугъд кӕнуй дуйне.
Уӕрӕсей медӕгӕ нур 24-аг хатт ци Мади бон бӕрӕггонд цӕуй, уой кадӕн Чиколай культури Галауани косгутӕ дӕр ӕрӕги, ӕ методист Гӕбӕйрати Лари хъӕппӕрес ӕма зӕрдӕй байархайди фӕрци, урух ӕмвӕзади бацӕттӕ кодтонцӕ рӕсугъд концертон программи хӕццӕ мадзал. Ардӕмӕ цитгин уавӕри хунд ӕрцудӕнцӕ, Ирӕфи райони гъӕутӕй ниййерӕг мади ном сӕрбӕрзондӕй ка хӕссуй, уӕхӕн нанатӕ ӕма ӕригон силгоймӕгтӕ.

Мадзал ци бӕстихӕйтти цудайдӕ, уоми рагацау арӕзт ӕрцудӕй идзаг фингитӕ. Ирон фӕндури зӕлтӕ ӕма фӕрстӕбӕл изӕди хузи мадӕ ӕма бӕдоли фӕлгонцтӕ, аллихузон деденгутӕ ӕма ирон националон фӕлунстити концертон программи архайӕг хуӕдахур артисттӕ ба ардӕмӕ ӕрцӕугути зӕрдити ӕвзурун кодтонцӕ рӕсугъд ӕнкъарӕнтӕ Хуцауи исконд фӕлдесонд - ниййерӕг мадӕмӕ.
Ӕппунфӕстаг райгъустӕй мадзал амонӕг ӕма ӕй хӕссӕг Хӕмицати Ивети зӕрдӕмӕдзӕугӕ «Ӕгас нӕмӕ ӕрцоти…» хунди дзурдтӕ, кӕцитӕ, ӕ аййев гъӕлӕсиуагӕй устур арфити хӕццӕ, раст тӕвдӕ бони рӕсог сауӕдони адгин дони хуппау ӕнгъӕвзтӕнцӕ цийнаг бони цитгин иуазгути зӕрдитӕбӕл. «Аци бон бабӕй радон хатт нӕ райдзаст аййевӕдти залмӕ, мади цитгин бӕрӕгбони кадӕн, ӕрбахудтан нӕ райони мади ном кади хӕццӕ ка хӕссуй, ӕхсӕнадӕн, не ʹсони бонӕн агкаг фӕлтӕртӕ ка исгъомбӕл кодта ӕма кӕнуй, уӕхӕн силгоймӕгтӕ. Фал бал, нӕ дигорон ӕгъдаумӕ гӕсгӕ, аци кадгин бони фӕдбӕл дзурди, уӕдта нӕ хестӕрти финги ӕртӕ къерей раковуни барӕ дӕдтӕн нӕ мадзали кадгин иуазгутӕн, сӕ хестӕр – райони ӕхсӕнадон ӕзмӕлд «Стур Нихӕс» -и сӕргълӕууӕг Хуасдзаути Тазрети хӕццӕ.
Цубур, рӕсугъд ӕма ахадӕггун адтӕнцӕ ӕ ракувд ӕма бӕрӕгбони фӕдбӕл арфитӕ Тазретӕн дигорон бӕгӕний къоси хӕццӕ. Нӕ феронх ӕй Хуасдзауи-фурт, Дигоргом ци еунӕг Хуцау ӕма уӕларвон тухтӕмӕ ковӕг ӕнцӕ фидӕй-фуртмӕ, уонӕбӕл бафӕдзӕхсун абони ӕрмӕст нӕ Иристон нӕ, фал ӕнӕгъӕнӕ Уӕрӕсей фӕсевӕдӕй дӕр тугъди будурти сӕребарӕдзийнади сӕраппонд сӕ уодтӕ хъабагъӕн ка ивӕруй нацистон Украини зингӕндзарӕг тугъдонти изди фӕдтӕн, уони, ӕма барӕ равардтонцӕ мадзал идарддӕр хӕссунӕн.
«Нӕ абони ӕрбахунд силгоймӕгтӕй алке царди фӕндӕгтӕбӕл дӕр ӕхсӕнади кади хӕццӕ бацӕрунмӕ, бийнонтӕ искӕнун ӕма сувӕллӕнттӕ исхӕссуни туххӕй ӕнгъезуй ӕрхӕссун берӕ дӕнцӕгтӕ, фал син абони, уавӕртӕмӕ гӕсгӕ, цубуртӕй радзордзинан сӕ царди туххӕй ӕвдесӕндартӕ», - загъта Иветӕ ӕма идарддӕр хаста ӕ дзубанди:
- Хуадонти Альбинӕ, Шекери гъӕуи цӕрӕг. Альбинӕ берӕ ӕнзти арфиаг фӕллойнӕ фӕккодта совхоз «Урух»-и. Уомӕн ӕвдесӕн ӕнцӕ ӕ берӕ кустадон хуӕрзеугутӕ. Кадӕ ӕма радӕй исхаста цуппар сувӕллони, равардта син уӕлдӕр ахурдзийнӕдтӕ, ӕривардта сӕ федар сӕ къӕхтӕбӕл. Ӕй уарзӕгой ӕма уарзон нана. Нӕ зӕрдӕ ин зӕгъуй идарддӕр дӕр ӕнӕнездзийнадӕ ӕма зӕрдӕрохс цард!
- Царди медӕгӕ рӕсугъд ӕгъдау ӕма кади хӕццӕ Сурх-Дигори гъӕуи цӕруй ӕма киунугути кӕсӕндони берӕ ӕнзти косуй ездон, ӕгъдаугин, гъӕуггӕгтӕн, мугкагӕн уарзон силгоймаг, ӕртӕ бӕдолей мадӕ, е ʹфсийнӕ Навески уарзон киндзӕ, Мамукъати – Ӕвсӕнти Эллӕ. Ци ма хуӕздӕр загъдӕуа цубурӕй нӕхемӕ дигорон силгоймаги лӕгигъӕдти туххӕй? Ӕнӕмӕнгӕ ӕй арфи агкаг. Дӕ цӕрӕнбонтӕ берӕ уӕнтӕ, Эллӕ!
- Ӕхсӕрисӕрӕй нӕ бӕрӕгбонмӕ ӕрцӕунмӕ нӕ базийнадӕ кодта колхози фӕллойни ветеран, ами берӕ ӕнзти бухгалтер ӕма экономистӕй фӕккосӕг, кадгин, ӕгъдаугин ӕма уарзон мадӕ, алли силгоймагӕн дӕр фӕнзуйнаг уод - Тъурити Нӕзирӕт. Уарзӕгой мадӕ исгъомбӕл кодта цуппар зӕнӕги, равардта син уӕлдӕр ахурадитӕ, райаразта сӕ рӕсугъд нӕдтӕбӕл. Ес ин дугкаг фӕлтӕри дзӕбӕх кӕстӕртӕ. Зӕрдӕрохс берӕ цӕрӕнбонтӕ дин зӕгъуй нӕ зӕрдӕ !
- Нӕ бӕрӕгбони архайгутӕй еу ӕй хӕзнидойнаг, берӕсувӕллонгун мадӕ, ӕртӕ фӕлтӕрей нана ӕма хестӕр, адӕмуарзон, зӕрдхӕлар силгоймаг, царди домӕнти хӕццӕ ӕмдзогӕнӕг Сосранти Таисӕ. Исгъомбӕл кодта фондз дзӕбӕх бӕдоли, фадуат син равардта уӕлдӕр ахурдӕндтӕ фӕуунӕн, косунцӕ ӕхсӕнади медӕгӕ аллихузон кустуӕдти. Ес ин ӕртиндӕс бӕдоли бӕдоли ӕма ма дууӕ ба ӕртигкаг фӕлтӕри уарзон бӕдӕлдтӕ. Берӕ ӕнзти ма син уинӕг уӕд Таисӕ сӕ хуарздзийнӕдтӕ.
- Абони нӕ кадгин иуазӕг ӕй дӕргъӕвсаг Датдети Людмилӕ дӕр. Ӕ рохсаггаг ниййергутӕй раги базудта уӕхӕн ӕмбесонд, зӕгъгӕ, «Хестӕри зундӕй кӕстӕри амонд ӕфсерӕ ӕфтауй». Уомӕ гӕсгӕ Людӕ уарзонӕй лӕггадӕ кӕнуй ӕ науӕдзӕ анздзуд хецау Ирбегӕн, ӕхецӕн уомӕй дӕр ӕ кадӕбӕл ӕфтаугӕй. Уӕхӕн уагбӕл гъомбӕл кӕнуй ӕ кӕстӕрти дӕр. Уарзон адӕймаг ӕй ӕхсӕнади, гъӕубӕсти, мугкаги медӕгӕ дӕр!
- Райони устурдӕр гъӕу Чиколайӕй нӕмӕ ес дууӕ иуазӕги - хуӕрзуод, фӕлмӕнзӕрдӕ, ӕгъдаугин силгоймӕгтӕ, уарзон маддӕлтӕ, синхойнӕгтӕ, ӕмкосгутӕ - Тетцойти Розӕ ӕма Бичилти Земфирӕ.
Рози къохтӕбӕл, райдайӕн кълӕсти ахургӕнӕгӕй берӕ ӕнзти фӕккосгӕй, минкъий фӕлтӕртӕ нӕ рараст ӕнцӕ царди рӕсугъд нӕдтӕбӕл. «Хуцауӕй лӕвӕрд искурдиадгун ахургӕнӕг» - еци номи хӕццӕ ин адӕми астӕу ес устур кадӕ, кӕци зӕруамӕ дӕр, ӕнӕмӕнгӕ, баизайдзӕнӕй ӕ хӕццӕ. Ӕй Уӕрӕсей ахуради скъухт косӕг, ес ма имӕ берӕ арфи гӕгъӕдитӕ ӕма ӕвдесӕндартӕ. Ес ин ӕртӕ бӕдоли. Æй уарзон ӕма уарзӕгой нана. Дӕ цӕрӕнбонтӕ берӕ уӕнтӕ, Розӕ!
- Минкъийдӕр кади хӕццӕ нӕ цӕруй Чиколай гъӕуи медӕгӕ Бичилти Земфирӕ дӕр. Хуӕрзтог, ӕгъдаугин, ездон силгоймаг, уарзӕгой мадӕ ӕма нана, хуарз синхойнаг, ӕмкосӕг, кӕстӕр фӕлтӕртӕн – зундамонӕг. Берӕ ӕнзти хъазауат фӕллойнӕ кӕнуй райони киунугути кӕсӕндони, ӕскъухт косӕги ном си райсгӕй. Ес ин фӕнзуйнаг кӕстӕртӕ, равардта си алкӕмӕн дӕр уӕлдӕр ахурадӕ, косунцӕ ӕхсӕнади медӕгӕ бӕрнон бунӕдти. Берӕ ӕнзти ма зӕрдӕрохсӕй фӕббӕрӕг кӕнӕ, Земфирӕ, Мади кадгин бон!
- Тамати Альбинӕн куд хуарз, ӕгъдаугин ӕма лӕгигъӕдгун адӕймаг, уотӕ гъӕу Советтони ес устур кадӕ. Исгъомбӕл кодта ӕма раст нӕдтӕбӕл ӕривардта дзӕбӕх сувӕллӕнттӕ. Берӕ рауӕнти ин косгӕ рауадӕй царди фадуӕттӕмӕ гӕсгӕ. Ӕма ин алкӕмидӕр фӕууидӕ кадӕ. Нуртӕгки косуй гъӕуи администраций бӕрнон косӕгӕй. Нӕ зӕрдӕ дин зӕгъуй, Альбинӕ, ӕнӕнездзийнадӕ ӕма зӕрдигъӕлдзӕг ун дӕ фӕдонтӕй!
- Нӕ бӕрӕгбони архайгутӕй ӕй Толдзгуни гъӕуи цӕрӕг Хӕмицати Иринӕ. Ирӕ гъӕуи медӕгӕ ӕма мугкаги астӕу дӕр ӕй кадгин, нимади адӕймаг. Гъулӕггагӕн, хъӕбӕр ӕригонӕй баизадӕй Цӕрикъаон седзӕргӕсӕй дууӕ бӕдолей хӕццӕ. Фал Ирӕ, нӕхемӕ куд фӕззӕгъунцӕ, уотӕ ӕ дустӕ арф батулдта, ӕма, кӕд берӕ зинти хӕццӕ, уӕддӕр ӕ зӕнӕги ӕнӕходуйнаг исхаста, ӕривардта сӕ царди рӕсугъд нӕдтӕбӕл, исахур сӕ кодта уӕлдӕр ахурдӕндти. Ес ин дзӕбӕх, уарзон бӕдоли бӕдӕлдтӕ. Биццеутӕ косунцӕ Сибири. Сӕ мади берӕ хъиамӕттӕн аргъ кӕнун зонунцӕ. Сӕ хортӕй син бафсӕдӕ, Ирӕ!
Ке зӕгъун ӕй гъӕуй, бӕрӕгбон зартӕ ӕма кӕвдтитӕ, фӕндури рӕсугъд зӕлтӕй ке федауй. Уӕдта циуавӕр бӕрӕгбон федауй нӕ райони медӕгӕ ӕнӕ Хабелати Альбинӕ ӕма Хекъилати Люди зӕрддагон, болӕмӕргъи ӕвзагау зарти ӕной, кӕцитӕ аци бон дӕр нӕ байаурстонцӕ сӕ курдиадӕ бавдесунбӕл. Уотӕ ма алли силгоймаги дӕнцаг царди туххӕй радзубандий астӕути райони культури Галауани кафгути ӕма доулистити къуӕрдтӕ, кадгин иуазгутӕн сӕхе бӕдоли бӕдӕлдтӕ кафтонцӕ, зардтонцӕ фӕлмӕн зартӕ, дзурдтонцӕ ӕмдзӕвгитӕ. Кафунмӕ, еугурей къохӕмдзӕгъди хӕццӕ, гъасти астӕумӕ цитгинӕй хунд ӕрцудӕй Сосранти Таисӕ – иуазӕг силгоймӕгти хестӕр, ӕ бӕдоли бӕдоли хӕццӕ, кӕцитӕн арӕзт ӕрцудӕй дӕргъвӕтийнӕ къохӕмдзӕгъд дӕр.
Зӕрдӕбун арфитӕ ма ниййерг маддӕлтӕн ракодтонцӕ нӕ райони сӕргълӕууӕг Гъуцъунати Казбеги унаффӕгӕнӕг Фидарати Александр, райони администраций бӕрнон косӕг Махъоти Александр, райони ӕхсæнадон пъалати сӕргълӕууӕг Гуӕцӕлти Агубе. Мадзали архайӕг иуазӕг силгоймӕгтӕн ба лӕвӕрд ӕрцудӕй зӕрдӕбӕлдарӕн лӕвӕрдтӕ рӕсугъд деденгути букетти хӕццӕ. Цийнӕдзийнади зӕлтӕ, цитгин Хуцаумӕ кувдтитӕ ба ма берӕ рӕстӕг игъустӕнцӕ Галауани азгъунсти мийнаси фингитӕй. Иуазгутӕ ба зӕрддагон арфитӕ ракодтонцӕ, ка сӕ исцитгин кодта ӕма мадзал рӕсугъдӕй рацӕунбӕл ка байархайдта, еци культури косгутӕ Гӕбӕйрати Ларӕ ӕма Хӕмицати Иветӕн, уӕдта концертон программи архайӕг кафгути, Качмазти Батраз разамунд кӕмӕн дӕдтуй, еци къуарӕн. Сӕ цӕрӕнбон берӕ сӕ еугуремӕн дӕр ӕма нӕбӕл дзӕбӕхӕй цӕуӕнтӕ нӕ еугур бӕрӕгбӕндтӕ дӕр.
Чихтисти Р.
Хузистити: Мади бӕрӕгбон райони культури Галауани.