ДИГИС
КЪИБИРТИ Амурхан
ДИГИС
ФӕстугъдеууалдзигонбониДигисцудӕйстантӕйхонхмӕ. Дууӕмӕйисӕхемӕнӕмаадтӕй, нӕ ’й евдалдӕйколхозикуститёй. Нурӕхебригадирӕйеукъуарбониракурдта, зӕгъгӕ, бакӕсоннӕхӕдзарӕмӕ. «Хумтӕдӕрӕнӕкойгондӕйниууагътон, нӕфонсдӕрайфонмӕциуавӕриӕнцӕ, магъа. Биццеутифӕййаразон», — уотӕгъудикодта.
Хор дзӕвгарӕисцудӕйарвбӕл, уотӕисхъӕрттӕйЧиколайгъӕуисӕрмӕ. Тӕккӕнартихуарӕхсӕдӕнтирӕстӕгадтӕй, будуртӕйигъустӕйкосӕгадӕниудзӕл. Дигисизӕрдӕбарохсӕй: тугъдфӕцӕй, ӕмаӕгайтимаадӕнсӕцардигъуддагаразунбӕлӕрцӕнцӕ. Ӕ цуди кой кӕнуй, уинуйӕхсӕдгутихецӕнкъуӕрттӕ.
Уӕлдӕр, надмӕхӕстӕг, зиннуйеукъуартумугъбадгӕнгӕ. Ӕвӕдзи, сӕхӕрсикӕрониӕруолӕфтӕнцӕ. Етӕдӕрӕйдӕлӕмӕуинунцӕ: исцӕуйбӕлццон, ӕ хӕрӕг ӕ разӕйбакӕнгӕй. Рӕстӕмбес кари лӕг. Ӕ уӕлегӕлифехӕлаф, ӕ цулухътӕ — фӕндургондӕй. Кӕрдӕгхузхӕдонӕдӕлӕмӕуагъд, ӕвзестӕйфӕлустронӕйӕлваст. Сӕнтуорсбуйнагходӕйбӕл. Цӕуйӕфснайд, федауцӕнӕлгоймаг. Ӕ рагъигъесинфӕндур, некӕдибӕлустурзӕрдӕкӕнуй. И фӕндурибӕттӕнбӕлаллихузонлентъитӕбаст. Цӕугӕйпӕр-пӕркӕнунцӕ. Е ин циӕхцӕуӕнфӕууй. Ӕнӕзонгӕмӕӕнахур, къленцадӕймагфӕккӕсдзӕнӕй. Ӕ къохуазалдонидӕр ка некӕдбатулдта, устурмаст ка некӕдфӕууидта.
Ӕцӕгӕй ба алцӕмӕйдӕр «ӕфсес» ӕй. Тугъдонлӕг: ӕ бауӕреугурностӕӕмагъӕдгинтӕ. Фал уӕддӕрисервазтӕйӕверхъаусодзгӕартӕй, Хуцауӕйбоз. Мадтауодуолӕфтдӕр н’ адтӕй. Фал еугӕронитигъдзӕрдӕ, ӕнӕсоцъа, ӕносидӕридзулдхуз. Нурӕцӕгӕй ӕ зӕрдимедӕгӕциййес, е ба некегъӕуй. «Алкедӕрӕхенезтӕйгъӕрзуй», — фӕззӕгъуйДигис.
Мӕнӕисхъӕрттӕйецикосгутикъуармӕ. Фестадӕнцӕ ин. Е дӕрсинрайарфӕкодта.
Уӕдимӕ се ’хсӕнӕйеусилгоймаградзурдта:
— Йа, хуарзбӕлццон! Исаккагкӕнӕӕманӕмӕӕрбаздӕхӕ. Уинӕн, де ’ккойфӕндурес. Нӕзӕрдитиристнинфӕддӕриронхкӕнункӕнӕ. Корӕнди, банимайӕнӕ!
Дигисниссагъӕси ‘й. Ӕ сӕрбанкъустаӕмасӕмӕбаздахтӕй. Хӕрӕгбӕласизӕнгӕбӕлбацӕгкодта. Се ‘хсӕнӕрбадтӕйӕндзӕр, минкъийма, уӕдтафӕндурниуунӕргътӕй, никкудтӕй. Ӕ азӕлдарвибауӕрирацудӕй, рахӕнзӕнхӕдӕрнийгъуста.
Дигис «гъарӕнгӕгӕнӕгуосӕ» фестадӕй. Ӕма, кудфӕууй, уотӕ: уоститӕнийгъосионцӕ, уӕдтаӕмхузӕнӕй ни «уха-ха» кӕниуонцӕ. Ӕнойдӕрсӕмӕсӕумӕйардӕмӕкӕунцудӕй, ӕма дин — гъа! ГъесинфӕндурикӕунмӕкудтӕйДигисдӕр. Ӕ цӕститисугрӕдагъдӕй. Кудтӕнцӕседзӕргӕс, саударӕгуоститӕ, кудтӕнцӕмӕтъӕлдзастсабий-сувӕллӕнттӕ, кудтӕнцӕфалдзостӕ.
Сӕкӕунгъӕррайгъустӕйеугурӕхсӕдгутӕмӕдӕр. Ӕманиггур- гуркодтонцӕуонирдӕмӕ. Кӕд, зӕгъгӕ, ескӕбӕлминӕфехалдӕй. Уотемӕйеугурбригадӕдӕрамиӕрбатумугъӕй. Ӕмасинеумӕкӕунбаеудагъӕй.
Уӕдхумӕн е ‘ндагкӕронӕйцъӕхбӕхбӕлкадӕрфӕдесонауӕрбадогъкӕнуй. Ба’йзудтонцӕ, — сӕ бригадир Барисбий.
Дигис ӕ сӕрисӕргъувта, фӕндурӕруодӕнстӕй. Адӕндӕрӕргъосӕнцӕ.
Ӕллӕх, ӕллӕх, нуртӕккӕцитӕдзордзӕнӕй и ӕнахъӕллӕг. Гъуддагӕннецимабалӕдӕргӕй, Барисбийниффӕдескодта:
— Ци хабар ӕй е? Адӕниуодзӕнхӕбӕлӕфтуд ку ӕй, уӕд сумах ба!.. Ацилӕг ба кӕцӕйфевзурдӕй, циуавӕрсайтани хай ӕй?
Некенецидзорунфӕразуй. Уӕдбабӕй се ’хсӕнӕйрацудӕйециуосӕ, ӕ ном — ЗулеханӕмадзоруйБарисбиймӕ:
— Ба мин хатиркӕнӕ, мӕхестӕртеу. Цъухихӕлдӕйдӕмӕнекӕдисдзурдтон. Зонисӕй, мах звенойиуӕнгтӕрӕфтӕмӕнӕфӕххуссунцӕ. Нур ба нӕхӕрсикӕронифӕлладибадтбакодтан. Уӕдмӕ ба ацифӕндаггоннӕразмӕисхъӕрттӕй. Ӕ рагъи — ӕ фӕндур. Еугурейномӕйимӕӕз, лигъстӕгӕнӕгау, бадзурдтон: «Ӕрбанӕмӕӕздӕхӕ, зӕрдристадӕн ан, ба нӕидзулункӕнӕ. Ӕмагъенур, цалинмӕнӕзӕрдитуппуртӕисуадзӕн, уӕдмӕеунӕгдӕр ӕ бунатӕйнӕфенкъусдзӕнӕй! Ацилӕгидусайтани хай хонӕ, махӕн ба изӕди хай ӕй. Дзӕгъӕлиӕйма ‘фхуӕрӕ. Е дӕрдӕухузонтугъдонӕй, косӕглӕг, — ӕмаДигисӕнзагъта: — Ра манинцӕгъдӕ, ра, нӕхуарзиуазӕг, корӕнди».
— Гъо, гъенур ба нӕфӕндурбаефтиндзӕнӕндӕрхузи. Кӕун ка кӕнуй, е идзулундӕрбакӕндзӕнӕй. — Нийгъустонцӕадӕн. Гъесинфӕндурилистӕгхъурихӕтӕлӕйниррӕдзӕхсӕнӕнцӕигъӕлдзӕгзӕлтӕ. Уотӕдӕсницагъта, ӕмауайтагъдадӕнзилдӕгралӕудтӕнцӕ. Цъӕхзӕлдӕбӕлсинкафунраеудагъӕй. Хӕбболхаудтӕнцӕ, кафтциренгӕнгӕцудӕй.
УӕдЗулеханкӕмидӕргъӕдихъуӕлраирдта, ӕ дӕллаггурибуни ’й ракодта. Ни йбӕлхуӕстӕй, ӕма си цъизимузикодта, цумалӕгадтӕй, уотӕ. Ӕвзиста ӕ разӕй и кафӕгсилгоймӕгтӕмӕ.
Адӕнихӕлӕнтӕкодтонцӕфурходӕгӕй. Фӕстугъдуотӕфиццагхаттбайдзулдӕнцӕ. О, Хуцау, ба сӕбӕлфедауӕд!
Барисбий ба сӕмӕуӕдӕй-уӕдмӕуӕлбӕхӕйӕдзинӕгкастӕй. Цӕветтон, цавддорфестадӕй, уотӕ: нӕдӕрестидзурдта, нӕдӕр ӕ бунатӕйӕнкъустӕй.
Дигисрарастӕй ӕ фӕндагбӕл. Сӕдӕкъохиӕй, хӕрдмӕӕргъувдӕй, фӕндарасткодтонцӕ, цалинмӕнадифӕззелӕнинӕфӕййаууонӕй, уӕдмӕ.