КӔНГÆ ӔНСУВӔР
Радзурд-уацау
Немуцагфашисттӕециӕмпурсӕги ку ӕмпурстонцӕКавказмӕ, уӕдецирӕстӕгитугьдтитиуӕззауцӕффӕцӕйукраинаглӕхъуӕнОлексӕМаксимейко. Фӕййервӕзунӕнгьӕл ин некебаладтӕй. Госпитӕлхӕстӕгнекӕмиадтӕй, ӕма ‘й багъудӕйБудуриДӕргъӕвсмӕласун. СурхӕфсӕдтонтӕТменатиДавидихӕдзарирӕзтикудцудӕнцӕ, уотемӕйсӕразмӕрауадӕйсӕкизгӕНадеждӕӕмасӕмӕецитухстхузӕйдзоруй:
- Кумӕ 'й ласетӕуотемӕй, ӕ уавӕруӕззауæй, махмӕ 'й уадзетӕ!..
Ӕвӕдзи, уӕд ӕ цӕститӕбӕлрауадӕнцӕ ӕ дууӕӕнсувӕри - УрусбийӕмаБарис, етӕдӕруӕдтугъдиадтӕнцӕ.
Цӕфтугьдонибахастонцӕмедӕмӕ. Ӕригонбиццеузинна-нӕзинна ӕ цӕстӕйракастӕй. Ӕ цӕсгонниффӕлорсӕй, дзурднӕбалхаудтӕй ӕ цъухӕй.
УӕдимӕДавидикизгӕКлавӕ, ӕ цӕстисугтуххӕйтиуорамгӕй, исдзурдта:
- Матӕрсӕ, мах дӕрадзӕбӕхкӕндзинан...
Зӕрдхӕларбийнонтӕцалдӕрбонейдӕргьиӕхсӕвӕй-бонӕйОлексӕйиразӕйцӕугӕдӕрнӕракодтонцӕ. Ӕ гъӕдгинттӕ ин дзӕбӕхкодтонцӕкӕрдӕгутӕй, гъӕугӕхуастӕкӕмиадтӕйуӕдирӕстӕги, фал тугъдонӕнсӕзӕрдхӕлардзийнадӕ, сӕфӕлмӕндзурдӕвдадзихуасӕадтӕнцӕ. Олексӕ, кӕд ӕ къӕхтӕбӕлтагъдислӕудтӕй, уӕддӕрмаӕнӕхъаурӕадтӕй, гъудӕйма ин агъазкӕнун.
Знагхӕстӕгӕй-хӕстӕгдӕркодта. Уомӕгӕсгӕ ба ОлексӕнБудуриДӕргъӕвсиуадзӕннӕбаладтӕй. ӔмауӕдМаксимейкозагътаТменатибийнонтӕн:
- Арфиагуотӕ, мӕервӕзунгӕнгутӕ. Мӕмӕлӕтибонмӕдӕруӕнӕферонхкӕндзӕнӕн...
Ӕмарандӕй е 'мбӕлттифӕдбӕл...
БерӕӕнзтидӕргьиТменатӕнецизудтонцӕОлексӕМаксимейкойкарнитуххӕй... Рацудӕйфондзӕмаинсӕйанзейбӕрцӕ, ӕма дин уӕдеубонипостхӕссӕгФидаратидуар (КлавӕФидаратӕмӕӕрцудӕйкиндзи) ку бахуайидӕ. Клавӕимӕракастӕй. Постхӕссӕгимӕбалӕвардта, КиевӕйБудуриДӕргъӕвсигъӕусоветисӕрдармӕцифинстӕгиссудӕй, уой. Кудрабӕрӕгӕй, уотемӕйецифинстӕгисӕрвистаОлексаМаксимейкоӕма си уотӕфинста: «Корун, хуарзадӕн, ӕма мин базонункӕнетӕТменатибийнонтикарнӕ...»
Клавӕ ӕ фурдесӕйфинстӕг ӕ цардӕмбалПетямӕ (рохсагуӕд...) бадавта.
-ӔгасӕйОлексӕ!.. Фӕййервазтӕй!..
Фидаратибийнонтӕхабарбӕлхъӕбӕрфӕццийнӕкодтонцӕ. Уайтӕккӕниффинстонцӕдзуаппӕма ‘й рарвистонцӕКиевмӕ. Клавӕсӕрустурӕйфӕззӕгьидӕ: «Ӕгайтимамӕукраинагӕнсувӕрӕгасразиндтӕй!..»
ОлексӕӕмаКлавӕеумадӕйнӕрайгурдӕнцӕ, гьомбӕлкодтонцӕӕмацӕрдӕнцӕкӕрӕдземӕйхъӕбӕридард. Фал сӕбастдзийнадӕадтӕйтухгин, дууӕбийнонтиӕцӕгхӕстӕгутихузӕн, хӕларӕйахидфинстонцӕкӕрӕдземӕфинстӕгутӕ. КиевӕйсинОлексӕисӕрветидӕзӕрдӕбӕлдарӕнлӕвӕрттӕ.
Олексӕ 1951 анзи каст фӕцӕйКиевиуниверситетифилологон факультет, куста мухурифӕрӕзнити, иссӕйУкраинифинсгутиЦӕдесииуонг.
Украинаг поэт ОлексаМаксименкойӕнцикиунугутӕрацудӕй, уонӕмиесӕмдзӕвгитӕИристонитуххӕйдӕр. Еуӕмдзӕвги - «Ӕри-ма дон!» — поэт ӕримистатугъдизинбӕнттӕ, дзоруй, ирӕнттӕ 'й мӕлӕтидзӕмбутӕйкудбайстонцӕ, уойтуххӕй.
(Уодзæнæйма)
Сакъити Эльбрус
Журнал «Ирæф» 2023 анз №1.