Фæндуй  мæ,  раги  мæ  фиди  фидæй   аци   хеди  туххæй   ке  фегъустон,  уæхæн  хабар  ракæнун.  Е  адтæй  евгъуд  æноси  60-аг æнзти  райдайæни.  Æз мæ  бабай  хæццæ  адтæн  гъæуæн  кезуй  гъонгæс.  Сæрдигон  бон,  фонс  скъæрун   афонæ,  кæд   ма  рагигомау  адтæй,  уæддæр  нихæси   берæ  адæм  æрæмбурдæй   æма   цæбæлдæр   дзубанди   кодтонцæ.  Баба  мæнæн  уотæ: «Цо,  фонс  раскъæрæ,  æз  дæр  дæ  æййафун». Цæйбæрцæ  дæр  рæстæги  фæсте  мæ  раййафта.  

Бон æ  тухи  ку бацудæй  æма  рæфти  тæвди  фонс  тегъæбæл  ирдгæмæ  ку æрсабур æнцæ,  уæд  мах  дæр  еу  устур   дори  рæбун  нæхе  æруагътан.   Рæфтад   афонæ  адтæй ма,  нæ  хурдзини  ци  хуæруйнæгтæ   адтæй,  уонæй  искомидзаг  кодтан,  уазал  сауæдони  донæй  баниуазтан  æма  мах  дæр  уолæфтан.  Еу  минкъий  рæстæги  фæсте  мæ  баба,  Николай  Цопанти,  дзоруй: «Абони  рафæстиат  дæн.  Нæ  колхози  хецауадæ   цæунцæ   комидумæгмæ,  Дидинатæмæ  нæуæг  хед  исаразтонцæ,  ма  уой  игон  кæнунцæ.  Республики  хецауадæ  дæр  уоми  уодзæнцæ.  Уомæ  гæсгæ  ба  сагъæс  кæнун,   еци  хед  хумæтæги  хед  нæй.    Мæ  зæрди  æрæфтудæй  - паддзахи  дзамани  уоми   фиццаг  хатт   хед  ку ʹсаразтонцæ,  уæддæр   уордæмæ   æ   игон  кæнунмæ  æрцудæй  Терки  облæсти   хецауи  хуæдæййевæг,  еу  хъазайхаг  инæлар,  мæнæ   нæ  синхон   Гъæргинти  Гæбула   дæр   адтæй  æ  хæццæ».

Мæнмæ  дессаг  фæккастæй,  Гæбула  уоми  ци  архайдта,  æма   рафарстон: «Хед  аразæг  адтæй  æвæдзи?».  

- Радинæй  дзорон   хабар,  кæд  раги   адтæй, уæддæр.  Цæветтонгæ,    хеди  игон  кæнуни   гъуддаги  нæ  Мæхчески   саугин   Лаврентий  Церетелий  хæццæ   байагурдтонцæ.  Махæй  еске  гъæуама   нæуæг  арæзтадæбæл   исаргъудтайдæ.  Мах  афойнадæбæл  адтан   бунати.   Аразгутæ  æма   хецауади   номæй   ка  унаффæ  кодта,  етæ  дæр  уоми.  Банин  лæдæрун  кодтонцæ,   инæлармæ  ке  æнгъæл   кæсунцæ,  уой.    Берæ  рæстæг  нæ  рацудæй     ʹма  дин  кæсæн - бæхти  тачанкæ,   æ  фæсте  ба еу  20  хъазайхаги   тагъд  цудæй   æрбацæунцæ.  Тачанкæ  хедмæ  хæстæгдæр  æрлæудтæй,   бæхгинтæ  ба  будургæрон,  рарæнгъæнцæ,  уотемæй  ислæудтæнцæ.  

Инæлар  нæма  рахизтæй  тачанкæй, уотæ  имæ,  æнгъæл  ка  кастæй,  уони   хестæр   бауадæй   ма  ин  зæгъуй: «К  церемонии  открытия  все  готово.  Ждали  вас.   Только  вот  кому  поручить  освящение  моста – священнику  Махческого или  Галиатского  прихода?»  Инæлар  дин  ку  рафæрсидæ: «Галиатского?»  Æхе  фæстæмæ  фæззилдта  ма  хъазайхæгтæрдæмæ  фæгъгъæр   кодтæ: «Гаврюша!»  Бæхгинтæй еу  æ  медбунатæй бæх  уотæ  фесхуста  ма  20-25   метремæ  карз  тъæбæрт   æрбакодта, бæх  æ фæстæгутæбæл   фæллæуттæй, лæг ба  дзоруй: «Слушаюсь,  Ваше  Высокоблагородие!»  Кæсын,  æма  дын   уый  та  нæхи  Гæбыла.  Инæлар  æй  рафарста: «Ты  его  знаешь?»  «Так  точно!  Мой  сосед!» - дзуапп  равардта  Гæбула.   Инæлар  сæмæ  райамудта   мæнæрдæмæ: «Пускай   он  исполняет  церемонию   освящения». 

Æз   дести  бафтудтæн.  Гæбула,  зæронд   лæг,  сæ  рази  хорбадæн   кæнидæ.   Æвæццæгæн,  уотæ  æн-

гъæл  адтæн   æма  алкæддæр  уотæ  адтæй. Баба ба  мин  загъта - æ дзамани  Гæбула  адтæй   гъæйт   лæ -хьуæн,  паддзахи    хъазайхаг  æфсади   рæнгъити  фæцæй  берæ  æнзти, адтæй  тугъдон, унтер-офицер.   Паддзахи  хуæрзеугутæ  дæр  имæ  адтæй  цалдæр.   Мадта  кафгæ ба уотæ  кодта ʹма  ибæл  цæстæ  нæ  хуæстæй,  æхе  ку  фехсидæ,  уæд  æ  ходæй  царбæл  фембæлидæ.

Гъеуæхæн  хабар  фегъустон  «æхсинтти  хеди»  исарæзти  фæдбæл.   

Цопанти В. Б., фæллойни ветеран.