Господь явил нам женщину, как чудо,

Доверив миру эту красоту      

   

     В декабре прошлого года Светлана Басятовна Малиева - Камболова отметила 75-летний юбилей. На торжестве, посвященном этой важной для семьи дате, одна из дочерей сказала ей такие задушевные слова: «Рождена ты, чтобы сиять, Я тебе лишь здоровья желаю! Будь энергии, силы полна, Заряжайся всегда позитивом! Расцветай с каждым днем, как весна, И живи непременно счастливо! С юбилеем, мамочка, тебя! 75 тебе сегодня. Окружают пусть любовь и доброта, И улыбок нежных сотни. Душу пусть твою печаль Никогда, мамуля, не терзает. Счастья пусть заботливая шаль Нежным светом согревает».

Как и у большинства людей старшего поколения, позади большой трудовой и жизненный путь. Он пройден с честью и достоинством, с уважением окружающих людей. Светлана Басятовна - обычная женщина, испытавшая на своем веку и радости, и горести. Ее судьба похожа на судьбы многих людей, живших в тяжелые послевоенные годы. Среднюю школу окончила с твердыми хорошими показателями, и, недолго раздумывая, поступила на химико-биологический факультет СОГПИ им. К. Л. Хетагурова. По направлению прибыла в свой родной район. Тогдашний руководитель РОНО Рамазан Тазеевич Гуцунаев направил молодого специалиста в ее родную школу. Так же учительствовала в Ахсарисарской школе.

Затем она была назначена директором СЮТ (Станции юных натуралистов), сменила Кермена Хадзиметовича Нигкоева, и проработала более 10 лет. И вновь перемена места работы, на этот раз УСЗН (управление социальной защиты населения), где возглавила отдел Скорой социальной помощи. Из этой организации и ушла на заслуженный отдых, уступила место молодому специалисту. И где бы не работала, отличалась целеустремленностью и исполнительностью, всегда пользовалась уважением в коллективе, считались с ее мнением.

Трудовой стаж С. Б. Камболовой составляет около полувека. Имеет многочисленные награды, в том числе медаль «Ветеран труда», ведомственные Почетные грамоты, юбилейную медаль от профсоюза России «За многолетний добросовестный труд и активное участие в общественной жизни коллектива». По-праву носит высокое звание «Отличник народного просвещения РСФСР». Вместе с супругом, Израилом Казбековичем Камболовым, вырастили и воспитали трех детей, достойных уважения. Сын Измаил, дочери Тамара и Надифа получили достойное образование, работают на благо нашего общества. У четы Камболовых семь внуков, старший, Георгий Караев, в прошлом году поступил в МГУ, мечтает стать инженером пищевой промышленности. Супруги глубоко набожны и детей воспитали в том же духе, в почтении к старшим и следовании национальным традициям.

Поздравляем Светлану Басятовну с наступающим праздником, желаем здоровья и женского счастья!

Майран Бетрозов              

 

Силгоймаг – мадæ, цардæмбал, хуæрæ, хуарз æма зæрддагон æмбал, багъæуаги фарсмæ æнгом балæууæг. Еу цубур дзубандийæй – зæнхон изæд, еунæг Хуцау цитгиндæр æма рæсугъддæр, хуæздæр, арфиагдæр ци равардта зæнхæбæл цард цæрунæн, еци фæлдесонд. Æма кæми нæй æ архайд – æхсæнади, науки, спорти, ахуради, адæмон хæдзаради æма уотæ нимайун æнгъезуй берæ бунæдтæ. Дзæгъæлти нæмæ нæ рагфиддæлтæй нæ баизадæнцæ дессаги таурæхътæ æма уадзимистæ, нæ ирон адæмихатти уедæгтæ кæми райдæдтонцæ, еци доги силгоймаги фæлгонц бавдистæн – нарти нæртон Сатана, æ дæлахъуртæй хортæ æма мæйтæ кæмæн кастæй, еци хуæрзконд æма хуæрзтог Дзерассæ, алæмæти рæсугъд æма зундгин  Хъизмудæ æма уотæ идарддæр.

Минкъий лæгигъæдгун, æгъдау æма фиддæлти фарнæй хайгин ка æй, уæхæн силгоймæгтæ цæруй абони дæр нæ фæрстæмæ. Мæн дæр фæндуй еу уæхæн силгоймаги кой ракæнун бæрæгбони кадæн.

Инсæй анземæ хæстæг цæуй, кæдæй нæ минкъий синхбæсти æрцардæнцæ Осмæнти Коляй бийнонтæ. Сæ фиццаг бонтæй фæстæмæ дæр æрмæст синхбæстæн нæ, фал идарддæрти дæр адæми зæрдитæмæ иссирдтонцæ над. Раздæр дæр кæд дууæ цардæмбали – Коля æма Батъаон Беллæ чиколайæгтæ адтæнцæ, уæддæр, куд фæззæгъунцæ, уотæ гъæуæй-гъæумæ, синхæй-синхмæ дæр хецæн æгъдæудтæ æма фæткитæ фæууй. Æма бийнонтæ сæ дууæ бæдолей хæццæ уайтагъд синхи медæгæ алке хæццæ дæр иссирдтонцæ еу æвзаг. Фал уæддæр мæ абони уацхъуди хъайтар ба силгоймæгти цитгин бæрæгбони фæдбæл æй Батъати Цæрай æма æ цардæмбал, Гуæцæлон Хæдизæти(Пæнчиййи) кизгæ Беллæ.

Синхбæсти медæгæ уæхæн гъуддаг нæ фæууй, Беллæ, е уоди хъиамæтæй, е материалон æгъдауæй, е хуарззундрахасти фæрци æ байвæрд кумæ  нæ бахæссуй. Силгоймаги хуарз менеугутæй æй еунæг Хуцау уæлдай хайгин ке фæккодта, уой фæрци – æгъдаугин, хуæдæфсæрмæ, лæгигъæдгун, рæдаукъох, иуазæг уарзагæ. Куд фæззæгъунцæ,  «…. ци гъуддагмæ æхе бахата, уоми уод уадзуй», зæгъгæ, уæхæн адæймаг. Мадта ци устур бийнонтæмæ æркувта берæ æнзти разæй, етæ ба ин абони дæр, сауæнгæ сæ цалдæрæймаг фæлтæрти уæнгæ  дæр, иссæнцæ мади бæдæлдтау хæстæг æма уарзон. Цæунцæ имæ, сæ уарзт ин дæдтунцæ æнæбæрцæ парахаттæй.

Беллæ, уæлдæр ахургонддзийнадæ райсгæй, фæккуста берæ рауæнти – Ирæфи райони Советтони поселокки ци нæргæ «Гъæди хæдзарадæ» адтæй Советтон рæстæги, уæдта ма уой фæсте дæр дзæвгарæ рæстæгути, уоми  бухгалтерæй, куста фæлхасади фæндагбæл,  еу финддæс анзей бæрцæ ба косуй хестæр тукангæсæй Чиколай гъæуи аразæн æрмæгути тукан «Лотос»-и. Æма кæддæр кæмидæр бакуста Беллæ, æ армдзæф алкæми дæр фæддаруй бæрæг, фæуунцæ си арфиаг æрмæст кусти разамунд нæ, фал ке хæццæ фæккосуй, уæдта ци адæмти хæццæ фæууй æ архайд, етæ дæр. Æ еци уодфæллойнæн ба ин æвдесæн æй фиццагидæр адæми уарзт æма нимаддзийнадæ, уой фæсте ба берæ хуæрзеугути нимæдзæ æма зæрдæбæлдарæн лæвæрдтæ.

    Устур арфиаг æнцæ абони Беллæ æма æ цардæмбал Коляйæй, сæ еунæг кизгæ Анжели тоги ци берæ хуарз æууæлтæ æма менеугутæ бауагътонцæ, куд силгоймаг, уотæ ин Беллæ ци гъомбæладæ равардта, уомæй, ци хæдзарæмæ æрцудæй е, еци Киазумти Ахполати бийнонтæ.

   Ес уæхæн загъд, зæгъгæ, «…куд ес цæрæн æнæ силгоймаги рæсугъд бахудт,  куд мадæ, уотæ æнæ уой фæлмæн рæвдуд, куд цардæмбал, уотæ æнæ уой еузæрдиондзийнадæ, куд хуарз синхон, æмгъæуггаг….» Æма зæгъун æнгъезуй, еци хуарздзийнæдтæ, уæдта ма берæ æндæртæ еугурæйдæр бацудæнцæ еци ниллæг, къæсхуртæгомау, хуæрзтог æма хуæрзæгъдау дигорон силгоймаг Белли уоди медæгæ.

 Цæрæ ма нин, Беллæ, æнæнез, зæрдæрохсæй, нивæ æма амонди хæццæ берæ æнзти, нæ цардмæ нин, куд хуарз дигорон силгоймаг, уотæ фарнæ хæсгæй. Хайгин уо алкæддæр силгоймæгти бæрæгбони хуарзæнхæй.

                           Чихтисти Риммæ

 

Æрæги, уома 2021 анзи 9-10 октябри, нæ республики цудæй дигорон æвзаги бæрæгбон. Æрбаймæй цудæнцæ устур ахургонд адæмтæ алли паддзахæдтæй, адтæй си иуазæг Израилæй, кæци дæнцæгæн æрхаста дзурд «мадæ». «Дзурд мадæ æй хъæбæр цубур дзурд, фал си устур хъаурæ ес, æ фæсæфтауæн «æ» ба ма ин никкидæр бæрæг кæнуй æ еунæгдзийнадæ», - исбæрæг кодта æ радзубандий Давид Эршлер. Мадта ку райсæн «Ирæф» газет, 2010 анзи 11 феврали ка рацудæй, уой, уæд си бакæсун æнгъезуй  Республикæ Цæгат Иристон - Аланийи адæмон поэти кадгин ном ка хæссуй нæ райони, Бабочити Руслани финст мади туххæй: «Дженет маддæлти къæхти буни æй», зæгъгæ.

«Мæ ниййерæг фæлмæн мадæ,

Мæ седзæргæс дигиза,

Фæккодтай мин ду лæггадæ,

Ци дин æрхæссон æза?»

Авайраг финсæг Расул Гамзатов дæр уотæ финсуй мади туххæй (цубурæй): «Мади зæрдихудти ма цотæ, мадæбæл уæ зæрдæ ма ходæд, уой бæстиʹй  фæлмæнæй кæнтæ фæндараст, æ фæсте æдзинæг кæсгæй».

 Абони, силгоймæгти еугурдуйнеон бæрæгбони кадæн, æз мæхецæн ихæсбæл банимадтон иссерун хумæтæг косæг силгоймæгти ном, кæцитæ хæстоннцæ мади фарнæ.

Гъæугкаг силгоймаги туххæй ести ку дзорай, уæд фулдæретæмæ уотæ фæккæсуй, дан, йе уæхæн æй ма æ къохи кенæ къибила, кенæ къæпе, æ пъолций реуи судзинæ цавд, æ разбæл раздарæн баст, архайуй айдагъдæр хæдзари, фонс ма маргъи хæццæ, косуй айдагъдæр бийнонти царди рæсугъдбæл. Уонæй алкедæр æ бунати хъæбæр гъæуй. Æма еуæй-еу хатт адæймаг не ʹссеруй дзуапп уæхæн фарстайæн: «Кæци силгоймаги фæббæрзонд кæнун æнгьезуй?» Алкедæр хуарзæй æхердигонау. Уæлдайдæр ба гъæуггаг, кæци мудибиндзи хузæн хъиамæт кæнуй, цæмæй бийнонти цард уа адгин ма идзаг.

Абони мæ æримисун фæндуй уæхæн гъæуггаг силгоймæгти, кæцитæ нæ бадтæнцæ  сурх стъолтæбæл, фал адтæнцæ  хумæтæг косгутæ, æфсинттæ, маддæлтæ, нанатæ, хуарз кади хецæутти рæнгъæбæл ка лæудтæй, уонæй. Уæхæн силгоймæгтæ, сæ сæри сæрбæттæн ниллæг баст кæмæн уидæ. Æвдесæн син адтæй, сæ цард уотæ æнцонæй ке  нæ рарвистонцæ, уомæн. Кустонцæ нæ райони сæйгæдони фæйнæ хаййадеми. Сæ архайд адтæй баст куд минкъийти хæццæ, уотæ уонæн сæ мадтæлтæ ма фидтæлтæ, бабатæ ма нанати хæццæ дæр. Мах, сæйгитæ, изæри ралæуд фæххезианæ, уомæн æма нин, сæ ихæстæ рахецæн кæнгæй, етæ дессаги дзубандитæ фæккæнионцæ, зунд нин амудтонцæ, еске хæдзæртти цард  куд  рæсугъддæр  аразун гъæуй, кæд си хестæртæ ес, уæд уонæн æгъдау дæдтунбæл ма уотæ идарддæр.

Гъæугкаг силгоймæгтæ ке адтæнцæ, уомæй æфсæрми нæ кодтонцæ. Косæгæ, цардæнцæ рæнгъæбæл хæдзæртти ма уомæй сæ сæр дардтонцæ бæрзонд. Раистиуонцæ сæумæ раги, цæмæй паддзахадон кусти агъоммæ хæдзари гъуддæгтæ бакæнонцæ: хуæруйнаг æрæвæрионцæ бийнонтæн, бийнойнæгтæй ке ахурмæ рарветионцæ, ке кустмæ.

Мæ радзубанди идарддæр уодзæй Бабочити Кафетæ, Дзансохти Салихат, Хайти Дисæт, Цæголти Дебæ, Цорити Дуся, Махъоти Дæдти туххæй, кæцити адæймаг арæх æримисуй. Алкедæр си сæумæ кустмæ ку æрбацæуидæ, уæд, ходæзмолæгæнгæ, алли сæйгæн дæр аккаг дзурд иссеридæ. Бавналидæ æ куст æнхæст кæнунмæ, кæд æнзтæй адтæнцæ хестæр сæ дохтуртæй, уæддæр син кодтонцæ, сæ куст си куд домдта, уомæ гæсгæ кæстæреуæг. Сæ сæрмæʹй хастонцæ, архайдтонцæ кæдзосдзийнадæбæл. Куд ездон дардтонцæ сæхе, куд æнæхийнæ æнхæст кодтонцæ сеʹхæстæ, алкæмæн дæр куд ирдтонцæ аггаг дзубандитæ. Хъæбæр ку тухстайсæ дæ незæй, уæддæр дæ фарсмæ уонæй еске ку бабадтайдæ, уæд дин æнæмæнгæ фенцон адтайдæ.

Сæ астæу адтæй, Фидибæсти Устур тугъди æ царди æмбал кæмæн архайдта, уæхæнттæ. Арæх дзоруионцæ, ци зинтæ фæууидтонцæ, куд ковионцæ Хуцаумæ, цæмæй син етæ фæстæмæ сæ хæдзæрттæ дзæбæхæй иссеронцæ, æрæздæхонцæ бийнонтæмæ, тугъд фæууогæй. Кафетæ æ цæстисугтæ калгæй дзоридæ, æ сувæллæнтти фидæ, уой размæ дæр зинтæ фæууингæй, ци æверхъауæй рахецæн æй æ цардæй, басодзгæй. Аци силгоймагæн æ зин бадтæй æ цæсгоми æнхъиртти, кæцитæ ибæл фæззиндæнцæ æ карæмæ гæсгæ, уома - æ æнзтæй - раздæр.

 Салихат ма Дисæт æримисионцæ колхози будурти картофи куст, цæнхæ - къæбæр рæфтади рæстæги еумæ куд хуардтонцæ, уой. Фидибæсти Устур тугъд ку райдæдта, уæд си алкедæр, зинтæ нецæмæ даргæй, архайдта еʹхæслæвæрдтæ уæлдайгунтæй æнхæст кæнунбæл,

 

Ежемесячное пособие в Северной Осетии предоставляется одинокому родителю с детьми в возрасте от 8 до 16 лет включительно, если доход в семье меньше 11 389  руб. (региональный прожиточный минимум на душу населения), а также собственность и доходы семьи не превышают требования к движимому и недвижимому имуществу. Размер ежемесячного пособия в республике – 5 640,5 руб.

Напоминаем, что пособие назначается при следующих обстоятельствах:

- ребенка от 8 до 16 лет воспитывает единственный родитель (т.е. второй родитель умер, пропал без вести, не вписан в свидетельство о рождении либо вписан со слов матери) или законному представителю в случае, если ребенок остался без попечения единственного родителя или обоих родителей в связи с их смертью;

- ребенка от 8 до 16 лет воспитывает родитель, законный представитель ребенка, в отношении которого есть судебное решение о выплате алиментов. При этом уплата или неуплата алиментов не является причиной для отказа в назначении пособия, важен сам факт судебного решения о назначении алиментов.

Также напоминаем, что для определения права ПФР проводит мониторинг движимого и недвижимого имущества, транспорта, счетов в кредитных учреждениях, заработной платы, земельных участков, размера получаемых алиментов, пособия по безработице и т.п., словом, комплексную оценку нуждаемости. Для этого запросы в рамках межведомственного взаимодействия направляются в органы ФНС, Росреестра, ЗАГС, ГИБДД, в министерства и ведомства республики. Следует добавить, что комплексная оценка нуждаемости подразумевает не только оценку доходов и имущества семьи, но и применение «правила нулевого дохода».