Октябри мæйи фæстаг сабати бабæй, фæткæмæ гæсгæ, газет «Ирæф»- и косгутæ бæрæг кæндзæнæнцæ нæ район æма республики хабæрттæ, цаутæ, игъосункæнуйнæгтæ ке фæрци хæссунцæ адæнмæ дæсгай æма дæсгай æнзти медæгæ, еци рауагъдади райгурæн бон. Фæндуй мæ уой сæ зæрди æрæфтаун газети еузæрдион кæсгутæн, хъазар кæмæн æй æма ибæл ка некæд устурзæрдæ кæнуй, бийнойнаги хузæн кæмæн иссæй, æма ин æ алли номери рацуд дæр ка фæххезуй зæрддагонæй. Æма бабæй ин æ кæсгутæн абони еу минкъий радзордзинан æ историйæй дæр.

     Нури «Ирæф» -и фиццаг номер рацудæй 1933 анзи октябри мæйи. Хундтæй уæд «Социалистическая Дигория». Гъулæггагæн ин, кæци бон, уой ба некебал зонуй.  

    Нæ уарзон газетæн рæстæги цуди хæццæ кæд æ ном берæ хæттити æййивд æрцæуидæ, уæддæр æ кусти нисантæ ба баизадæнцæ еухузон - æ кæсгутæмæ афонадæбæл хъæртунгонд цæунцæ æрмæст райони нæ, фал нæ республики, нæ бæсти æма ма фæсарæнти ахсгиагдæр хабæрдтæ дæр, райдайæ хумæтæги цардæй æма фæууо политикæй, культурон, медицинон, спортивон, ахурадон, адæмон хæдзаради еугур къабæзти хабæрттæй. Æма, кæд уинæн нæ газет гъæугæ æй беретæн, ес ин еузæрдиуон кæсгутæ, уæддæр фулдæр ба гъæуй хестæр адæмти, советон царди уаги æхсист ка æрцудæй æма ма рæстдзийнадæбæл æууæнкæ кæмæ ес, ирон æгъдау, фиддæлти фарнæ, кæстæр-хестæр лæдæрундзийнадæ ма уæлиау æвæрд кæмæ æй, уони, уæдта уони кæстæрти, сæ тоги син хестæрти фарнæ æма æгъдау, берæ хуарздзийнæдтæ ниффедар кæнун кæмæн бантæстæй.  

     Уотæ зæгъæн нæййес æма нæмæ нæ фæууй фæсевæди, кæстæрти агкаг æрмæгутæ. Финсгæ дæр нæмæ кæнунцæ, сæ финстæгутæ æма уацхъудтæн син исагкаг кæнæн бунат сæрмагондæй хецæн фæрстæбæл. Фал нæмæ, гъулæггагæн, æригон косгутæ, журналистики факультеттити рауагъдонтæ ба кустмæ нæ цæуй. Æнæримæхст зæгъдзинан уой мизези дæр – минкъий æй райони газети косгути мизд, тæгкæ минкъийдæр, «минималон» ке хонунцæ абони нæ бæсти, е. Уæддæр архайæн фулдæр скъолати, сувæллæнтти рæвдауæндæндти хестæр сабийти хæццæ, сæ цæмæдестæ син цæмæй исбæрзонд кæнæн уацхæсгути, журналисти дæсниæдтæмæ. Æндæр, атæ ку рахæсса, уæд исони бони газет ке къохти бакæндзинан?

   Абони нæ коллектив æй æнгом баст еумæйаг цæмæдести фæрци, алке дæр архайуй æ кусти ихæстæ зæрдæй æнхæст кæнунбæл, лæдæргæй, куд хъæбæр фæххезунцæ газеткæсгутæ нæ алли номери рацуд дæр.  Æвдесæн хъæппæрес, ес нæмæ æууæнкæ, исони бони ке фæррæвдзæдæр уодзæнæй уавæр. Уомæн æма «Ирæф» æй райони царди айдæнæ, æ цæргутæн, еугур дигорон адæмæн дæр гъæугæ æма уарзон газет. Адæми сагъæс ба, гъæуама, уа алцæмæй дæр хестæр.

     Гъулæггагæн, уæлдæр куд загътон, уотæ берæ объективон анхосæгти фудæй газети раздæр æнзти истори абони бундойронæй некебал зонуй. Уæлдайдæр ба уомæй, æма, æ архив цалдæр хатти басугъдæнцæ. Æма, бæргæ, уæди рæстæгути хестæртæй ма махтæ ескети ку æрæййафтаййанæ, фал æрмæст хецæн скъутдзæгтæй цидæртæ байвæрæнтæ кодтан нæ хестæрти имисуйнæгтæй. Мæнæ уонæй еу цалдæр.

   Имисуй  Хуасдзаути Тазрет, нæ райони Æхсæнадон æзмæлд «Стыр Ныхас»-и сæргълæууæг:

     - Рæстæг уотæ тагъд ратæхуй адæймагбæл æма ин, царди догъи уайгæй, æнтæсгæ дæр нæ бакæнуй нæ раздæри гъуддæгтæй, е историтæй, хестæртæй ке фегъосуй, уонæй сæ ахсгиагдæртæй еститæ байвæрæнтæ кæнун, гъома сæ кæстæр фæлтæртæн финстæй ниууадзун.

     Уотæ рауадæй нæ уарзон райони газет, абони «Ирæф» ке хонæн, фал æ ном цалдæр хатти ка раййивта, уомæн дæр. 1933 анзи æ «райгурци» историй хабар куд адтæй, октябри мæййи кæци бони растдæр æй æ рацуд нимайун, ка адтæй æ фиццаг редактор, катæ си куста литературон косгутæй, æнæштатон уацхæсгутæй, ка лæудтæй фиццаг типографий сæргъи, ка адтæнцæ уомæн дæр æ фиццаг косгутæ, уони бæлвурд некебал зонуй нуртæгки.

  Гъулæггагæн, нури цæрæг хестæртæй дæр неке ракæндзæнæй газети кусти уæди хабæрттæ. Ефстæгтæ ма зонунцæ, Фидибæсти тугъд ку банцадæй æма адæми нæуæгæй ку раевдалдæй немуци æнæхаир къохтæй ихæлд æрцæуæг адæмон хæдзарадæ, гъæутæ æма горæттæ рæвдзæ кæнунмæ, уæдæй фæстæмæ ка бахатта æхе газети кустмæ.

   1943 анзи, тугъд æ карзи ку адтæй, уæд Ирæфи райони газети редакци адтæй Будтути Мухай номбæл гъæунги, нур сувæллæнтти рæвдауæндонæ кæми æй, еци бæстихæйтти. Редакторæй уæд «Социалистическая Дигорий» (уотæ хундтæй нури «Ирæф»), куста Гобети Данел, тугъдæй цæфæй исæздæхæг офицер. Нæ мадæ ба си адтæй æфснайæг æма æндзарæг. Уомæ гæсгæ мах, æртæ æнсувæремæй, алли сæумæ дæр талингæй цудан æ хæццæ, æнхус ин кæнунмæ. Уæд ма си кустонцæ Увжихъоти Фатимæ, Хекъилати Мæхæмæт æма Кертанти Тъæхир. Еци рæстæги скъоладзаутæ арæх финсиуонцæ æмдзæвгитæ, цубур уацхъудтæ скъолай цардæй, æма сæ хæццæ косидæ, рæститæ син сæ кæнидæ Кертанти Тъæхир, уотемæй æй гъуди кодтон æз.

           Уони фæсте редакторæй берæ æнзти фæккуста Хайманонти Мæхæмæт Мусай фурт, тугъдон лæг.  Куста раздæр Чиколай фиццаг скъолай ирон æвзаг æма литерæтури ахургæнæгæй. Еци рæстæги Гъæдгæрони гъæуи скъоладзаути фæдздзурдмæ гæсгæ еугур республики скъолати дæр арæзт æрцудæнцæ ахурдзаути бригæдтæ. Сæ ахури хæццæ етæ райсиуонцæ зæнхити гæппæлтæ колхозтæ æма совхозтæй æма син æнхус кодтонцæ берæ кустити - ластонцæ будуртæмæ фермитæй фагус тракторти æнхусæй. Хæдзарæдтæн сæхе техникæй кодтонцæ  хумæ, похци, культиваци.  Æхсæдгæ ба сæ кодтонцæ къæпетæй, æма, исесионцæ дессаги тиллæгæрзæдтæ. Еу уæхæн бригадæн разамунд лæвардта Мæхæмæт. Æ хъæппæреси фæрци ахурдзаутæн арæзт æрцудæй будурон стан. Кусти фæсте уоми сæ фæллад игъæлдзæгæй исуадзиуонцæ косæг фæсевæд. Мæхæмæти фæрци син адтæй кустæн дæр æма фæллад уадзунæн дæр фадуæдтæ.

     Мах, æ ахурдзаутæ, берæ уарзтан Мæхæмæти. Арæх нин фæккæнидæ тугъдон хабæрдтæ. Æ предмет дæр лæвардта хъæбæр цæмæдессагæй æма ни алкедæр дæсни адтæй ирон æвзагмæ, нивæцæнтæ (сочиненитæ) финсунмæ. 1965 анзи ба райони хецауади фæндонмæ гæсгæ æвæрд æрцудæй райони газет «Ленинец» - и редакторæй.

       Газети куст алкæддæр адтæй вазугкин, берæ фарстатæ æ фæрци раст лухгонд æрцæуиуонцæ адæми царди. Æма уоми адтæй Мæхæмæти устур байвæрд.

     Куд курдиадгун поэт, уотæ литературон фæрстæ æхуæдæг цæттæ кæнидæ, æ дæлбар косгутæ æма  æнæштатон уацхæсгутæбæл æнцойнæ кæнгæй. Кусти дæр, царди дæр имæ адтæй устур фæлтæрддзийнадæ, зудта алли гъуддагæн дæр аргъ кæнун. Æз уæд кустон фæскомцæдеси райкоми секретарæй, ахид æмбалдан кусти дæр æ хæццæ. Куд æцæг хуæрззæрдæ æма хуæрзтог дигорон лæг, уотæ æ хæццæ дзорун æнгъезидæ аллихузон темитæбæл дæр. Зудта нæ фиддæлти берæ рæсугъд æгъдæудтæ æма син аргъ дæр кодта, берæ æрмæгутæ сæбæл рауадзидæ газети, архайдта царди рæсугъддзийнадæбæл.

    Мæхæмæти ном нур дæр цæруй кади хæццæ, уæдта ма цæрдзæнæй берæ фæлтæрти зæрдити. Уой агкаг адтæй Хайманони - фурти кадæ æ цард-цæрæнбонти.

    Фидибæсти Устур тугъди æма кусти ветеран, Сталингради карз тугъдтити архайæг, фæстугъд берæ кустуæтти бæрнон бунæтти фæккосæг, Будтути Тамбиййи (рохсаг уæд) имисуйнæгтæй:

     - Тугъдæй исæздæхуни фæсте мæмæ фæдздзурдтонцæ райком партий секретарь Гобети Батæрбег æма райисполкоми сæргълæууæг Тадети Хушин æма мин байхæс кодтонцæ райони газети куст куд редактор, уотæ мæхемæ райсун. Бæргæ неци зудтон газети кустæн, фал æзинæ гитлерон æфсæдтæ  æздахæг салдат æ сæрмæ куд æрхастайдæ зиндзийнæдтæй фæттæрсун? Хуæдæййевæг мин адтæй Кертанти Тъæхир, литературон косæг адтæй Бетанти Мæхæмæт, бухгалтер – Волик Софья.

       Газет конд цудæй нур куд æй, уомæн е ’рдæг фæзуати, фал уæддæр адтæй медисгун. Цудæй си уæхæн æрмæгутæ, кæцитæ уæлиаумæ истонцæ коммунистон парти æма Ленини номбæл комсомоли архайд, сæ турнундзийнадæ адæмæн хуæздæр цард аразунмæ. Адтæй нæмæ «критикæ» æма «самокритики» æрмæгутæ дæр, хецæн адæмти фæнниллæг кæнунмæ нæ, фал царди гъæндзийнæдтæ исраст кæнунмæ фельетонти, ходæг дзубандити хузи. Уонæмæ хецауадæ æрдæги æнæмæнгæ каст цудæй, сæумон «планеркитæ» ке худтонцæ уæд, хецауадæ æма бæрнон лæгти æмбурдтæ æнхæсткоми къæбинетти, уонæми фæдздзориуонцæ гъæндзийнадæ уадзæг хецауеуæггæнгутæмæ æма сæ хæццæ конд æрцæуидæ дирзæг дзубанди. Æма уæд еци рæдудтитæн æнæ исраст кæнгæ мадзал дæр на 'дтæй тæгкæ цубурдæр рæстæгмæ. Уой мах нимадтан нæ кусти устур уæлахезбæл, нæ финсти фæсте мадзæлдтæ арæзт ку æрцæуидæ, кæд нуртæгки еци гъуддаг æрлæмæгъ æй, критикон æрмæгутæ арæх нæбал цæуй цæмæдæргæсгæ æрмæст «Ирæф» - и нæ, фал еугур газетти дæр, уæддæр.

     Еци рæстæги æртемæй  уагътан газет, æма, на ’дтæй уæхæн номер, кæци афонадæбæл нæ рацудайдæ.

     Газет кодтан нæхе типографий. Кустонцæ си верстатгæнгутæ æма мухургæнгутæй Таухъазахти Хасан, Хекъилати Мæхæмæт, устур машинттæбæл (линотиптæбæл) æй финстонцæ Æлбегонти Рая, Мæрзойти Уæдзийрæт, Будтути Гокоз, Гокъоти Таузян. Газет цудæй нури хузæн - къуæре æртæ хатти. Алли хæдзарæ дæр æй иста устур æхцæуæндзийнади хæццæ, уомæн æма æ хæццæ хаста рæстдзийнадæ, зæрдæн æхцæуæн хабæрдтæ.

    Берæ хæттити æ косгутæн редакций изайгæ рауаидæ æхсæвгæйттæ, ести æхсицгæ гъæугæ хабар, е игъосункæнуйнаги туххæй нæ газет ихалгæ ку æрцæуидæ, уæд. Хуæруйнаг нин æрбахæссиуонцæ редакцимæ, фал ни некæд неке бахъур - хъур кодта уобæл. Уомæн æма алкедæр зæрдæй куста æ бунати, алкедæр дзуаппон адтæй æ архайдбæл.

    Тугъди агъоммæ газети редактортæй кустонцæ Хæмицати Алексей, Гæтцити Хадзирæт. Уацхæсгутæй - хъæбæр еузæрдиуон адæмтæ – Скъодтати Амурхан, Амилахуанти Израил, типографий верстальщиктæй – Фидарати Сослæнбег, Кертанти Тъæхир, Тегати Сулеман, Тотоонти Агубе.  Газети кустæн хъæбæр агъазгъон æнхус лæвардтонцæ «селькор» - тæ ке худтонцæ уæди рæстæги, еци æригон лæппотæ Цъебойти Александр, Амилахуанти Хизир, Гобети Таймураз, Кертанти Рамазан, Гъуцъунати Ян. «Циргъ сигнал», зæгъгæ, уæхæн рубрики бунмæ юморескитæ æма фельетонтæ, гъæндзийнæдтæбæл айуани æрмæгутæ арæх финстонцæ Цæрикъати Барис æма Бетанти Мæхæмæт æма син адæм сæ финститæ еу газетæй иннемæ хезгæ фæккæниуонцæ.

   Алли гъæуи дæр нин адтæй уацхæсгутæ æма нæ газет уони фæрци фæууидæ берæвæрсуг. Исаразианæ æригон уацхæсгути хæццæ семинартæ, амудтан син æрмæгутæ цæмæдессагдæр кæнун, æма е фадуат лæвардта газет нигки медисгундæр кæнунæн.

  Тугъди фæсте æма фæстæдæр æнзти ма  редактортæй кустонцæ Гобети Данел, Метцити Слангерий, Цъопбойти Хадзимурзæ, Керчелати Тотурбек, Гъуцъунати Барис, Амилахуанти Хизир, Бесолти Æхсарæ.

   Нуртæгки газет «Ирæф»-æн разамунд дæдтуй фæлтæрдгун косæг,  40 анзи редакций кустæн иснивонд кæнæг,  Дзоблати Ларисæ. Æма, кæд æ косгути мизд ниллæг нимæдзæмæ æрхаудтæй кæддæрæй ардæмæ (æнæ зæгъæн нæййес уой, æма советтон царди уаги рæстæги редакций косгути мизд берæ кустуæтти æма учрежденити косгути мизди хæццæ рабаргæй нимад цудæй бæрзондбæл), уæддæр коллектив архаиуй райони цард адæмон хæдзаради еугур къабæзти дæр - культури, спорти, ахуради, цубур дзурдæй - алли рауæнти дæр æнхæстæй æвдист куд цæуа, уобæл.

 Хуцау нин нæ бæрæгбони фарнæн фулдæр æнтæститæ нæ къохти æфтуйун кæнæд!

                                           Чихтисти Р.

 

ООО «Газпром межрегионгаз Владикавказ» напоминает, что абоненты, несвоевременно либо не полностью оплатившие потребленный газ, обязаны уплатить пени поставщику газа.

В соответствии с нормативными и законодательными актами Российской Федерации (Постановление Правительства РФ № 549 от 21.07.2008 г. «О порядке поставки газа для обеспечения коммунально-бытовых нужд граждан» и № 307-ФЗ           от 3.11.2015 г. «О внесении изменений в отдельные законодательные акты РФ в связи с укреплением платежной дисциплины потребителей энергетических ресурсов») несвоевременная оплата счетов за поставленный газ физическими лицами влечет:

1. Ежедневное начисление пени при задержке платежа на срок
   от 31 до 90 дней – 1/300 ставки рефинансирования ЦБ;
   от 90 дней и более – 1/130 ставки рефинансирования ЦБ;
   2. Приостановку газоснабжения до полной оплаты долга.
   Работы по отключению и повторному включению газа выполняются за счет абонента.
   3. Взыскание долга в судебном порядке с возмещением судебных издержек.
   Если физическое лицо не исполняет решение суда, судебные приставы могут в установленном порядке:
   — наложить арест на имущество;
   — принудительно реализовать имущество;
   — ограничить выезд такого лица за границу;
   — наложить арест на все расчетные счета во всех кредитных учреждениях;
   — производить регулярные удержания из заработной платы, пенсии, стипендии и т.п.

 

Общественная палата РСО-А, опираясь на экспертное сообщество и в сотрудничестве с общественными и некоммерческими организациями, проводит постоянный независимый мониторинг ситуации с коронавирусом в РСО-А, а также отношения гражданского общества к проведению вакцинации.

Приходится признать, что общественное мнение по поводу вакцинации пока не способствует преодолению эпидемии. В этих условиях необходимо ориентироваться на фундаментальный общественный интерес, совпадающий с профессиональными оценками перспектив борьбы с коронавирусом.

Наша цель - защитить людей от болезни, победить эпидемию. Поэтому пора поставить вопрос об обязательной вакцинации работников медицинских, образовательных, социальных, правоохранительных учреждений и ведомств, находящихся в постоянном профессиональном контакте с большим числом граждан. Естественно, при этом следует разработать четкий протокол предварительного медицинского обследования каждого человека на предмет возможных противопоказаний, а также порядок отказа от вакцинации с последующим ограничением профессиональных контактов с гражданами.

Очень важно свести к минимуму посещение общественных мест, торговых центров, кафе и ресторанов, а также массовых традиционных мероприятий: свадеб, торжественных и поминальных мероприятий.

Мы считаем, что ключевая задача

гражданского общества, органов исполнительной власти - не допустить очередного нокдауна, а для этого надо усилить работу по наращиванию объемов тестирования, увеличить количество бригад скорой помощи, ввести обязательную вакцинацию для отдельных категорий граждан.

В этой связи мы поддерживаем постановление Главного государственного санитарного врача по Республике Северная Осетия - Алания* который определяет эпидемиологическую ситуацию по новой коронавирусной инфекции в республике как неблагополучную и предлагает обеспечить проведение профилактических прививок по эпидемическим показаниям против новой инфекции (СО\/Ю-19) с охватом не менее 80% нескольким категориям граждан, подлежащих обязательной вакцинации.

Считаем важным усилить информационно-разъяснительную работу по вопросам профилактики СО\/Ю-19, обратив особое внимание на необходимость проведения профилактических прививок как наиболее эффективного способы защиты от коронавирусной инфекции.

Принято решением совета Общественной палаты РСО-А 11.10.2021 г.

Один из нас

 

   В районе многие знают специалиста 1 класса, бойца пункта Северо-Осетинской военизированной части ФГБУ «Северо-Кавказская военизированная служба» Мухарбека Ахметовича Габеева. Особенно производители сельхозпродукции. 17 лет он и его коллеги метко стреляют по черным грозовым тучам, берегут сельхоз посевы от губительного града. За многолетний добросовестный труд в системе Росгидромета, высокие профессиональные результаты М. А. Габеев дважды, в 2017 и в 2021 годах, награждался Почетной грамотой Министерства природных ресурсов и экологии РФ, руководителя федеральной службы по гидрометеорологии и мониторингу окружающей среды.

После восьмилетней школы в Толдзгуне он поступил в Хазнидонскую среднюю школу и успешно окончил ее, а затем и ПТУ (профессионально-техническое училище) № 9 по специальности каменщика. Новоиспеченного специалиста сразу же призвали на военную службу, это была 8 Армия ГСВГ, что дислоцировалась в г. Веймаре. Почти 2,5 года служил дальномерщиком (ПВО). За время службы зарекомендовал себя добросовестным солдатом, заслужил все регалии солдатской доблести, на его груди красовались нагрудные знаки солдатской доблести. Родителям отличного гвардейца командование части прислало Благодарственное письмо.

      Трудовую деятельность начал учителем по физической культуре и военному делу в Толдзгунской СОШ, готовил физически выносливых юношей, чтобы легче было освоить   приемы защиты Родины. Физически и морально закалял будущих солдат. За два года спортивный городок преобразился. Одновременно начал работать и кочегаром в котельной, тогда еще топили дровами и углем, было трудно, но зато школьники были всегда с теплом. К этому времени в школу прислали дипломированного специалиста, и Мухарбек перешел на другую работу, как он называл по простому ее - градобоем. И здесь он нашел себя, что называется - реализовался.

Мухарбек Габеев создал крепкую семью с Верой (Светланой) Амурхановной Кадоховой. Супруга подарила мужу сына и дочь. Сейчас в разросшейся семье семь внуков и один правнук. Вера и Мухарбек Габеевы сникали глубокое уважение и почтение среди односельчан своим праведным образом жизни. Супружеская чета является примером для молодежи.

Майран Бетрозов